Hizmet tespit davası, sigortasız çalıştırılan bir işçinin, çalıştığı sürelerin SGK'ya tescilini sağlamak amacıyla açtığı davadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. Bu dava işçinin emeklilik haklarının korunması ve geriye dönük SGK primlerinin yatırılması için kritik bir araçtır.
Dava Açma Şartları
- İşçinin fiilen çalışmış olması (en az 1 gün)
- Çalışmanın iş sözleşmesi temelinde olması (hizmet ilişkisi)
- SGK'ya bildirim yapılmamış veya eksik yapılmış olması
- 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçmemiş olması
Yetkili Mahkeme
Hizmet tespit davası iş mahkemesinde açılır. İşyerinin bulunduğu yer veya işçinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Dava işçi tarafından SGK ve eski işverene karşı birlikte açılır.
Zamanaşımı
Hizmet tespit davası açma süresi, çalışmanın geçtiği yılı takip eden takvim yılının sonundan itibaren 5 yıldır. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre işçinin emekli olmasıyla zamanaşımı yeniden başlar.
İspat Yükü ve Delillerin
İşçinin çalışmış olduğunu ispat etmesi gerekir. Yararlanılabilecek deliller:
- Tanık beyanları: Aynı işyerinde çalışan diğer işçiler, müşteriler
- SGK kayıtları: İşverenin diğer işçiler için yaptığı bildirimler
- Vergi kayıtları, fatura, çek
- WhatsApp mesajları, e-postalar: İşveren ile yazışmalar
- Bordro, ücret bordro örnekleri
- Sigorta primlerinin başkaları için yatırılması
SGK Müfettiş İncelemesi
Mahkeme genellikle önce SGK müfettiş incelemesi talep eder. Müfettiş işyerini gezer, kayıtları inceler, tanıkları dinler. Müfettiş raporu mahkeme için bağlayıcı değildir ama önemli bir delildir.
Davanın Sonuçları
Dava kabul edilirse:
- Çalışılan günler geriye dönük SGK'ya tescil edilir
- İşveren SGK primlerini gecikme faiziyle birlikte öder
- İşçi emeklilik hakkını kazanır
- Sağlık sigortası, ölüm sigortası, malulük gibi haklara erişim
- Kıdem tazminatı hakkı doğar
Geriye Dönük Prim Yükü
İşveren, geriye dönük SGK primlerini yasal faizle birlikte ödemek zorundadır. 2026 itibariyle yıllık %30-40 gecikme zammı uygulanır. Bu yüksek tutarlar nedeniyle bazı işverenler hizmet tespitini reddetmeye çalışır.
Elazığ Hukuk Bürosu Olarak
Hizmet tespit davalarında müvekkillerimize: dava açma stratejisi, delil toplama, tanık dinletme süreci, SGK müfettiş raporu değerlendirmesi, prim hesaplaması ve gerekirse istinaf-temyiz aşamasında temsil hizmeti sunmaktayız.