Muhdesat, başkasının tapulu arsasına yapılan ev, dükkan, ağaç, kuyu gibi kalıcı yapı ve tesislerdir. Türk Medeni Kanunu'nun 718. maddesi gereği muhdesat, kural olarak arazi sahibine aittir (üst alta tabidir); ancak yapan kişi belirli şartlarda muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açabilir ve haklarını koruyabilir.
Muhdesat Türleri
- Yapı muhdesatı: Ev, dükkan, hangar, depo gibi inşa edilmiş binalar
- Bitki muhdesatı: Bağ, meyve ağaçları, fidanlar
- Tesis muhdesatı: Kuyu, su deposu, çit, set
Muhdesatın Aidiyetinin Tespiti Davası
Bir kişi başkasının tapulu arazisine kendi malzeme ve emeğiyle yapı yaptıysa, bu yapının kendisine ait olduğunu tespit ettirmek için asliye hukuk mahkemesinde dava açabilir. Davanın amacı, tapu kütüğüne muhdesat hakkının tescil edilmesidir.
Dava Şartları
- Yapının kalıcı nitelikte olması
- Yapanın malzeme ve işçiliği kendisinin karşılaması
- Yapımın arazi sahibinin bilgisi/izni dahilinde olması (TMK m. 722-725)
- İyi niyetli olunması
İyi Niyetli Yapı Yapan Kişinin Hakları
Yapı yapan kişi araziye kendi malı sanarak yapı yaptıysa (örneğin sözlü satın alma) Yargıtay 14. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre:
- Yapı kendisine ait sayılır
- Arazi sahibi bedelini ödeyerek yapıyı geri alabilir
- Yapı söktürülemez (eğer söküm yapı sahibine zarar verecekse)
Kötü Niyetli Yapı Yapan Kişinin Durumu
Yapan kişi başkasının arazisine olduğunu bilerek yaptıysa: yapı arazi sahibine geçer ancak yapan kişi masraflarının iadesini talep edebilir. Yargıtay'a göre değeri yüksek yapılar söktürülemez; ancak değer artışı ödenir.
Bilirkişi Süreci
Davada muhakkak 3 kişilik teknik bilirkişi heyeti atanır. Bilirkişiler yapının değerini, yapım tarihini, malzeme kalitesini ve arazi katkısını ayrı ayrı tespit eder.
Elazığ Hukuk Bürosu Olarak
Muhdesat davalarında müvekkillerimize: aidiyet tespiti dilekçesi hazırlama, tanık dinletme stratejisi, bilirkişi süreci, taşınmaz değerlendirme, ve gerektiğinde temyiz aşamasında temsil hizmeti sunmaktayız.